– Στην καθαρή μορφή του ο Χαλαζίας είναι βασικά άχρωμο ορυκτό.
– Η κίτρινη ποικιλία του οφείλει τους χαρακτηριστικούς τόνους της σε εγκλείσματα σιδήρου που έχουν ενσωματωθεί μέσα στην ατομική δομή του.
– Όλες οι μορφές του είναι εξαιρετικά ευαίσθητες στη θερμότητα.
– Διαλύεται μόνο στο ΥδροΦθορικό Οξύ.
Το όνομά του προέρχεται από τη λατινική λέξη (citrus = κίτρο) λόγω του λεμονοκίτρινου χρώματός του.
– Μπορεί αρκετά εύκολα να δημιουργηθεί τεχνητά αν θερμάνουμε τον Αμέθυστο (τη μοβ ποικιλία του Χαλαζία) μέχρι να αποκτήσει το επιθυμητό κίτρινο χρώμα.
– Τα κυριότερα είδη χαλαζία είναι:
— Ορεία κρύσταλλος: Άχρωμη και διαυγής ποικιλία του χαλαζία που παρουσιάζει το φαινόμενο της διπλοθλαστικότητας.
— Αμέθυστος: Ιώδης ποικιλία του χαλαζία. Βρίσκεται συνήθως σε κρυστάλλους μέσα σε γεώδη. Το χρώμα αποδίδεται σε μικρά ποσά B ή BPO4 ή κατ’ άλλους Fe3+.
— Ροδοειδής χαλαζίας: Ρόδινη έως ροδοκόκκινη ποικιλία του χαλαζία. Είναι χονδροκρυσταλλικός και βρίσκεται σπάνια σε κρυστάλλους. Το χρώμα αποδίδεται σε μικρά ποσά Mn3+ ή σε βελονίδια ρουτιλίου (περιέχει Ti4+).
— Καπνίας: Σκοτεινόχρωμη σε χρώμα καπνιάς, καστανή, τεφρή έως μαύρη ποικιλία του χαλαζία. Η μαύρη ποικιλία ονομάζεται μόριον. Διαφανής έως ημιδιαφανής, αδιαφανής. Βρίσκεται συνήθως σε κρυστάλλους. Το χρώμα αποδίδεται σε ελεύθερα ιόντα Si που σχηματίζονται με έκθεση του χαλαζία σε ακτινοβολία ραδιενεργών ορυκτών.
— Αβεντουρίνης: Χαλαζίας με έγκλειστα μαρμαρυγία ή αιματίτη, τα οποία προσδίδουν έγχρωμη έντονη λάμψη στους κρυστάλλους.
— Γαλακτόχρωμος χαλαζίας: Λευκή, γαλακτόχρωμη ποικιλία του χαλαζία. Σχεδόν αδιαφανής με στεατώδη λάμψη. Βρίσκεται σε μεγάλες μάζες σε φλέβες και σε πηγματίτες. Το χρώμα αποδίδεται σε πολυάριθμα υπομικροσκοπικά ρευστά εγκλείσματα.
— Κυανός χαλαζίας: Κυανή ποικιλία του χαλαζία. Ιδιαίτερη ποικιλία που απαντάται κυρίως στην Ανδαλουσία της Ισπανίας. Βρίσκεται συνήθως σε κρυστάλλους. Το χρώμα αποδίδεται σε εγκλείσματα αερινίτη (κυανό πυριτικό ορυκτό).
— Πρασεόλιθος: Πρασινωπή ημιπολύτιμη μορφή, σπάνια στη φύση.
— Κοινός χαλαζίας: Συνήθως ημιδιάφανος, ενίοτε και αδιαφανής, θυμίζει, σε μορφή, λευκά νέφη.
– Μέλη της ομάδας του χαλαζία είναι:
— Τριδυμίτης (Trydimite), SiO2
— Χριστοβαλίτης (Cristobalite), SiO2
— Χαλκηδόνιος (Chalcedony), SiO2
— Αχάτης
— Οπάλιος (Opal), SiO2?νH2
