– Σκοτεινόχρωμη σε χρώμα καπνιάς, καστανή, τεφρή έως μαύρη ποικιλία του χαλαζία.
– Η μαύρη ποικιλία ονομάζεται μόριον.
– Μπορεί να είναι από διαφανής έως ημιδιαφανής ή και αδιαφανής.
– Το χρώμα αποδίδεται σε ελεύθερα ιόντα Si που σχηματίζονται με έκθεση του χαλαζία σε ακτινοβολία ραδιενεργών ορυκτών.
– Από Χαλαζία αποτελείται το 12{08314c6290604d46f010b87b85c463dd13246e8894787a764e7f5dcf4668a116} και πλέον του φλοιού της Γης. Είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα ορυκτά στη γη, και το ορυκτό με τις πιο πολλές χρήσεις και ποικιλίες.
– Η λέξη Χαλαζίας προέρχεται από την αρχαία ελληνική “χάλαζα” που σημαίνει χαλάζι. Προέρχεται από τον καθαρό άχρωμο χαλαζία.
– Μετατρέπεται σε ημιπολύτιμο καπνιά από την επίδραση των υπεριωδών ακτινοβολιών από τη διάσπαση ραδιενεργών στοιχείων μέσα στη γη ή από εγκλείσματα μαγγανίου.
– Χρησιμοποιείται στην κοσμηματοποιία με διάφορα είδη κοπής.
– Τον συναντάμε σε πυριγενή πετρώματα που έγιναν με ηφαιστειακή δράση σε μεγάλα βάθη.
– Το μεγαλύτερο δείγμα έχει βάρος 133,5 kg, μήκος 69 cm, περιφέρεια 122 cm. Το δείγμα που ονομάζεται “Ο Βασιλιάς” έχει βάρος 125 kg, μήκος 87 cm και περιφέρεια 1 m.
– Αν ζεσταθεί μεταξύ των 300 και 400 βαθμών Κελσίου γίνεται κίτρινος.
– Άλλα είδη χαλαζία είναι:
— Ορεία κρύσταλλος: Άχρωμη και διαυγής ποικιλία του χαλαζία που παρουσιάζει το φαινόμενο της διπλοθλαστικότητας.
— Αμέθυστος: Ιώδης ποικιλία του χαλαζία. Βρίσκεται συνήθως σε κρυστάλλους μέσα σε γεώδη. Το χρώμα αποδίδεται σε μικρά ποσά B ή BPO4 ή κατ’ άλλους Fe3+.
— Ροδοειδής χαλαζίας: Ρόδινη έως ροδοκόκκινη ποικιλία του χαλαζία. Είναι χονδροκρυσταλλικός και βρίσκεται σπάνια σε κρυστάλλους. Το χρώμα αποδίδεται σε μικρά ποσά Mn3+ ή σε βελονίδια ρουτιλίου (περιέχει Ti4+).
— Κιτρίνης: Κίτρινη, διαφανής ποικιλία του χαλαζία που μοιάζει με τοπάζι. Το χρώμα αποδίδεται σε υπομικροσκοπική κατανομή κολλοειδούς υδροξειδίου Fe3+. Δημιουργείται τεχνητά με τη θέρμανση του αμέθυστου.
— Αβεντουρίνης: Χαλαζίας με έγκλειστα μαρμαρυγία ή αιματίτη, τα οποία προσδίδουν έγχρωμη έντονη λάμψη στους κρυστάλλους.
— Γαλακτόχρωμος χαλαζίας: Λευκή, γαλακτόχρωμη ποικιλία του χαλαζία. Σχεδόν αδιαφανής με στεατώδη λάμψη. Βρίσκεται σε μεγάλες μάζες σε φλέβες και σε πηγματίτες. Το χρώμα αποδίδεται σε πολυάριθμα υπομικροσκοπικά ρευστά εγκλείσματα.
— Κυανός χαλαζίας: Κυανή ποικιλία του χαλαζία. Ιδιαίτερη ποικιλία που απαντάται κυρίως στην Ανδαλουσία της Ισπανίας. Βρίσκεται συνήθως σε κρυστάλλους. Το χρώμα αποδίδεται σε εγκλείσματα αερινίτη (κυανό πυριτικό ορυκτό).
— Πρασεόλιθος: Πρασινωπή ημιπολύτιμη μορφή, σπάνια στη φύση.
— Κοινός χαλαζίας: Συνήθως ημιδιάφανος, ενίοτε και αδιαφανής, θυμίζει, σε μορφή, λευκά νέφη.
– Μέλη της ομάδας του χαλαζία είναι:
— Τριδυμίτης (Trydimite), SiO2
— Χριστοβαλίτης (Cristobalite), SiO2
— Χαλκηδόνιος (Chalcedony), SiO2
— Αχάτης
— Οπάλιο (Opal), SiO2?νH2
